Checklist 5 ข้อ ก่อนขายแฟรนไชส์

โดย อ.พัฒนพล บรรทัดจันทร์
ที่ปรึกษากลยุทธ์ธุรกิจแฟรนไชส์ บริษัท บิสิเนส โค้ช แอนด์ คอนซัลติ้ง จำกัด

 

ในช่วงที่ผ่านมาหลังจากโควิด มีคนสนใจลงทุนธุรกิจแฟรนไชส์จำนวนมาก ทำให้หลายๆ ธุรกิจเริ่มหันมาเปลี่ยนรูปแบบการขยายสาขาเป็นระบบแฟรนไชส์หรือเริ่ม “ขายแฟรนไชส์” นั่นเอง แต่จากการพูดคุยกับหลายธุรกิจที่ติดต่อเข้ามาเพื่อขอคำปรึกษาในการเริ่มต้นขายแฟรนไชส์ ยังไม่มีความพร้อมในหลายๆ ด้าน วันนี้จึงจะขอสรุป Checklist ให้เบื้องต้นว่าสิ่งที่ต้องมีก่อนที่จะขายแฟรนไชส์ ธุรกิจควรมีอะไรบ้าง

☑️กำไร💰
สำคัญที่สุด หากธุรกิจยังไม่มีกำไร ไม่ควรอย่างยิ่งที่จะขายแฟรนไชส์ คิดง่ายๆ ธุรกิจของเรายังไม่สำเร็จเลย จะทำให้คนอื่นสำเร็จได้อย่างไร การขายแฟรนไชส์ไม่ใช่การระดมทุนหรือการแก้ปัญหาทางด้านการเงิน หากธุรกิจยังไม่นิ่ง ยิ่งขายแฟรนไชส์จะยิ่งทำให้ธุรกิจแย่ลง ฉะนั้นทำธุรกิจให้กำไรเสียก่อนจึงค่อยคิดเรื่องขายแฟรนไชส์

☑️จำนวนสาขา📍
เมื่อมีกำไรก็ต้องเริ่มขยายสาขาของตัวเองก่อนขายแฟรนไชส์ หากธุรกิจมีสาขาเดียวหรือน้อยกว่า 3 สาขา ก็ยังไม่ควรขายแฟรนไชส์ เนื่องจากประสบการณ์ด้านการทำระบบสาขายังไม่เพียงพอ เช่น การขนส่งสินค้า,ระบบ POS, การจัดตั้งทีมบริหารหลายสาขาหรือ Area Manager, การทำการตลาดในพื้นที่, การบริหารระบบบัญชี และอีกหลายๆ เรื่อง เพราะประสบการณ์ในการทำสาขาของเราจะทำให้รู้ว่าระบบไหนเหมาะสมกับธุรกิจมากที่สุด ถึงจะเป็นพี่เลี้ยงแนะนำคนที่มาลงทุนแฟรนไชส์ของเราได้อย่างถูกต้อง

☑️ระบบบริหารจัดการธุรกิจ🧩
ง่ายๆ คือวันนี้หากเจ้าของไม่เข้าร้านสัก 1 อาทิตย์ ร้านจะมีปัญหาอะไรหรือไม่ เช่น ยอดขายตก การบริการของพนักงานไม่ได้มาตรฐาน เงินสดจะหาย การสั่งของไม่ดี ความสะอาดไม่ได้ หากทั้งหมดต้องขึ้นอยู่กับการสั่งของเจ้าของร้านเพียงอย่างเดียว หมายความว่าธุรกิจของเรายังไม่มีระบบ ระบบในที่นี้จะรวมเรื่องการใช้เทคโนโลยี เช่น Software POS การฝึกอบรมพนักงาน เอกสารการตรวจคุณภาพร้าน และคู่มือปฏิบัติการของธุรกิจหรือ Operation Manual หากเชื่อว่าระบบพร้อมแล้วเจ้าของลองไม่เข้าร้านอีกสัก 1 เดือนดู ถ้าไม่มีปัญหาเป็นใช้ได้

☑️ทีมงาน👥
บ่อยครั้งมากที่มักเห็นธุรกิจที่บริหารแค่สามีและภรรยาเพียง 2 คน แต่เมื่อต้องการขยายธุรกิจแค่ 2 คนคงไม่พอ ต้องสร้างทีมงานเพิ่ม เช่น หัวหน้าฝ่ายระบบปฏิบัติการ ฝ่ายฝึกอบรม ฝ่ายการตลาด ฝ่ายบัญชี จัดซื้อ ขนส่ง ฝ่ายหาพื้นที่และจัดตั้งสาขา ฝ่ายบุคคล เป็นต้น เพราะคนที่ซื้อแฟรนไชส์ต้องการทีมงานสนับสนุนในสิ่งที่เค้าไม่เชี่ยวชาญ อีกทั้งแฟรนไชส์คือระบบความสัมพันธ์ที่ต้องเชื่อมโยงจึงจะสามารถแบ่งผลตอบแทนในธุรกิจกันได้ หากบริษัทมีเพียงสามีและภรรยาจะไม่สามารถสร้างความยั่งยืนให้แฟรนไชส์ได้ในระยะยาว

☑️ศักยภาพในการแข่งขัน🏆
Brand เราเป็นที่รู้จักหรือยัง สู้กับคู่แข่งได้หรือไม่ หากคนที่ลงทุนแฟรนไชส์เค้าซื้อไปและมีคู่แข่งมาเปิดร้านติดกัน เค้าจะสามารถสู้ได้หรือไม่ ฉะนั้นการทำการตลาดจึงเป็นสิ่งสำคัญก่อนการขายแฟรนไชส์ ทำการตลาดไปที่ลูกค้าโดยตรง ไม่ใช่ทำการตลาดเพื่อให้คนมาซื้อแฟรนไชส์ เพราะ Brand คือหัวใจหลักในการขายแฟรนไชส์ แลที่สำคัญเมื่อมี Brand แล้ว อย่าลืมจดเครื่องหมายการค้า (Trademark) หรือเครื่องหมายบริการ (Service mark) ก่อนที่จะขายแฟรนไชส์ เพื่อยืนยันการเป็นเจ้าของ Brand ของเรา

ทั้ง 5 ข้อที่ว่ามา เป็นเพียง Checklist สั้นๆ เพื่อประเมินความพร้อมของธุรกิจก่อนขายแฟรนไชส์ ยังมีอีกหลายประเด็นที่ต้องนั่งคิด การทำระบบแฟรนไชส์ไม่ใช่เรื่องง่ายๆ หมดยุคการให้ใช้ Brand ซื้อแต่วัตถุดิบ และเรียกว่าแฟรนไชส์แล้ว เพราะในปัจจุบันนักลงทุนมีความรู้มากขึ้นและแยกแยะออกว่าอันไหนคือแฟรนไชส์ ตั้งหลักคิดให้ถูกต้องและจะทำถูกเอง “Think Right Do Right”